Táo bón hoặc ỉa chảy có thể gây bệnh trĩ?

Táo bón và ỉa chảy là hai nguyên nhân trực tiếp có thể đẫn đến bệnh trĩ, bởi vì chúng đều làm gia tăng áp lực xuống vùng hậu môn trực tràng.

Táo bón lâu ngày dẫn đến bệnh trĩ

Táo bón là hiện tượng đi tiêu phân khô cứng, nhỏ, khó đi; bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi đặc biệt là ở trẻ nhỏ và người già. Nếu phân nhỏ, cứng và phải ráng sức khi đi cầu bạn có khả năng bị táo bón. Các đợt táo bón thì thường gặp và thường vô hại, nhưng đôi khi, chúng có thể là dấu hiệu của một bệnh chính. Nguyên nhân dẫn đến táo bón chủ yếu do khẩu phần ăn ít chất xơ và nước. Việc uống quá nhiều rượu hay các thức uống chứa caffeine dẫn đến mất nước cũng có thể làm phân cứng và khó đi vệ sinh. Các nhân tố khác làm giảm tính hoạt động của nhu động ruột như việc tập thể dục quá ít và bất động trong thời gian dài. Vài bệnh như giảm chức năng tuyến giáp, trầm cảm cũng có thể dẫn đến chứng táo bón. Ngoài ra bệnh táo bón cũng liên quan đến các rối loạn ruột già, chẳng hạn như bệnh ruột thừa. Một số thuốc chứa aluminnium và calcium cũng có thể gây táo bón. Thói quen đi cầu trẻ nhỏ và sự ít vận động ở người già làm cho táo bón thường gặp hơn ở các nhóm này.

Táo bón đặc biệt là táo bón mạn tính có thể gây ra một số hậu quả như sau:

Một là về giải phẫu, do trong tĩnh mạch trực tràng bị thiếu van tĩnh mạch, hơn nữa do các động mạch, tĩnh mạch ở dưới niêm mạc trực tràng nằm ở các độ cao khác nhau, nên khi xuyên qua các tầng cơ rất dễ chịu sự chèn ép của các cục phân, thể ảnh hưởng đến việc hồi lưu của màu. Vì vậy dễ gây ra trĩ hoặc thúc đẩy trĩ phát triển.

Hai là khi táo bón, phân khô hết, thời gian đi đại tiện quá dài, có thể làm áp lực bụng tăng cao, làm phần trực tràng hậu môn bị sung huyết, tĩnh mạch trực tràng bị gập phình, cơ vòng quanh hậu môn bị nhão ra, niêm mạc trực tràng và tầng cơ thậm chí bị lòi ra, ống hậu môn sẽ theo phân dịch chuyển xuống dưới; từ đó dễ gây ra bệnh trĩ.

tao-bon-nen-an-gi

Nguyên nhân gây ra táo bón rất đa dạng, có thể do bệnh tật gây ra như bệnh kết tràng quá lớn bẩm sinh, … khi đó phải loại trừ nguyên nhân gây ra bệnh, mới có thể loại bỏ được táo bón. Nguyên nhân thường gặp nhất vẫn là do thói quen sinh hoạt không tốt gây ra. Tuỳ ý kéo dài thời gian đi đại tiện, coi thường việc đi đại tiện đúng giờ, làm hoạt động bài tiết bình thường vốn có bị đảo lộn, dẫn đến tính mẫn cảm bình thường của trực tràng đối với kích thích do áp lục củ phân khi đại tiện bị giảm xuống, khiến phân ứ trệ trong trực tràng và không thể kịp thời sản sinh ra phản xạ bài tiết, từ đó gây ra táo bón. Vì vậy xây dựng thói quen sinh hoạt tốt, điều độ, sinh hoạt có quy tắc, quy củ, chế độ ăn uống phù hợp, đầy đủ, đúng giờ không chỉ ăn riêng một món nào đó; đặc biệt là tạo thói quen mỗi ngày đi đại tiện một lần đúng giờ để hình thành phản xạ có điều kiện tốt khi đại tiện. Đó chính là vấn đề then chốt trong việc phòng chống bệnh táo bón.

Ỉa chảy cũng có thể gây bệnh trĩ

Ỉa chảy là một nhóm chứng tổng hợp: số lần đi đại tiện tăng lên nhiều lần và phân lỏng, người thường xuyên bị ỉa chảy dễ bị bệnh trĩ. Nó gây ra 2 nguyên nhân:

Một là ỉa chạy làm áp lực ở bụng tăng cao, khiến trực tràng, hậu môn bị sung huyết, tĩnh mạch trực tràng bị gập phình, cơ vòng ở hậu môn bị nhão ra, hơn nữa số lần đi ỉa chảy tăng nhiều, thời gian kéo dài; có thể làm niêm mạc trục tràng tách khỏi cơ tầng, từ đó dễ gây ra trĩ.

Hai là đi ỉa chảy lâu ngày, trực tràng sẽ bị viêm, ảnh hưởng đến hốc hậu môn và gây ra viêm hậu môn, lây nhiễm tuyến hậu môn và gây viêm phần rìa trục tràng hậu môn từ đó gây sưng tấy làm mủ,… có thể dẫn đến các mô xung quang phía dưới trực tràng bị viêm, chùm tĩnh mạch trĩ phát sinh viêm sung quanh tĩnh mạch, viêm tĩnh mạch, dẫn đến vách trong của mạch máu bị yếu đi, kéo teo mạch máu bị giãn, sung huyết, từ đó gây ra hoặc làm bệnh trĩ nặng lên.

đau bụng đi ngoài

Đau bụng đi ngoài có thể gây bệnh trĩ

Có rất nhiều nguyên nhân gây ra ỉa chảy, nhưng thường gặp nhất là viêm đường tiêu hoá, đặc biệt là viêm kết tràng gây ra ỉa chảy mạn tính. Vì vậy vấn đề then chốt đề phòng ỉa chảy là phòng chống lây nhiễm đường tiêu hoá. Phòng chống lây nhiễm đường ruột trước tiên phải chú ý vệ sinh ăn uống. Một khi đã bị viêm nhiễm đường ruột như viêm ruột, kiết lị thì phải kịp thời chữa trị triệt để, để tránh viêm cấp tính chuyển thành mạn tính. Những điều này đều là cách tốt nhất phòng chống ỉa chảy gây ra bệnh trĩ.

Y sĩ Lê Nga